PM leest – Brief aan Cooper en de Wereld

Je keek me recht in de ogen. Ik zag dat donkere vuur branden. Je beet op je kaken. Nog zo klein, maar vastberaden. Je zei me,  plechtig bijna: ‘Ik ben een Belg, ik ben géén Afrikaan, mama. Afrikanen zijn vies. Afrikanen zijn Zwarte Piet. Jij bent Zwarte Piet, mama, eeeih!’  Ik wist even niet wat te doen of wat te zeggen. Ik dacht dat ik voorbereid was op ons eerst gesprek over ras. Ik voelde me gepakt in snelheid.

Dit is voor mij één van de meest aangrijpende passages uit de debuutroman van Dalilla Hermans ‘Brief aan Cooper en de wereld’. Zelf krijg ik het nu al warm van angst en zenuwen als ik denk aan hoe ik het eerste gesprek over ras moet voeren met mijn zoontje. Hoe moet ik hem opvangen na zijn eerste confrontatie over zijn huidskleur of etnische afkomst? En het lijkt alsof al de worst case scenarios terug te vinden zijn in dit waargebeurd verhaald. Maar gelukkig ook de ‘how to deal with’ levenslessen.

Waarover gaat het?

Dalilla Hermans werd in 1986 in Rwanda geboren, op haar tweede werd ze door haar Vlaamse ouders geadopteerd. Ze groeide op in een klein dorpje in de Kempen, waar ze een van de eersten met een andere huidskleur was. Dat bracht nogal wat uitdagingen met zich mee: Dalilla werd betutteld door zogenaamd progressieve Vlamingen en uitgespuwd door racistische Vlamingen. Maar ze was ook geliefd en werd gewaardeerd door veel meer anderen. ‘Brief aan Cooper en de wereld’ is een doodeerlijke zoektocht naar de lessen die ze haar opgroeiende zoon moét meegeven, als persoon met een kleurtje in dit deel van de wereld. Een autobiografisch verhaal met een scherp maatschappijkritisch randje.

Wat vond ik ervan?

Ik vond het boek van Dalila per toeval op Bol.com en het zag er op eerste oogslag al goed uit. Het voelde  vooral zo herkenbaar maar omdat het boek nog niet uit was, kon ik het alleen reserveren. Wat ik niet deed. Ik zou naar haar boekpresentatie gaan wanneer ze met haar boek debuteerde. Wat ik toen ook niet deed. Maar intussen had ik al zoveel over het interessant verhaal gebabbeld dat mijn echtgenoot enkele dagen na de presentatie het huis binnenwandelde met een boeket bloemen en het boek waar ik zoveel interesse voor toonde. Ik heb tranen gelaten vanwege het mooi gebaar. En daarna nog meer tranen gelaten toen ik het boek las. Met een snel kloppend hart las ik hoe Dalilla onderwerpen als Zwarte piet, zelfbeeld, multiculturaliteit en liefde aankaartte. Ik leefde met haar mee als zij werd nageroepen om terug naar ‘haar’ land te keren. Ik deelde haar angst toen ze geconfronteerd werd door skinheads na haar eerste dansfeestje en ik had slapeloze nachten na haar passage over het gespreksonderwerp van huidskleur met haar zoontje.

‘Ik wil je meenemen in mijn levensverhaal, zodat je je eigen verhaal beter zult snappen en zult kunnen plaatsen. Ik wil met de wereld delen wat het doet met een mens, opgroeien in een zee van wit als een wolkje bruin. Ik schrijf deze verhalen voor jou en voor mezelf. Voor de samenleving en voor mijn zoon.’ – Dalilla Hermans, Brief aan Cooper en de wereld

Dit boek was niet alleen herkenbaar maar het beschreef mijn grootste angsten bij de opvoeding van mijn zoontje. De veronderstelling dat er geen racisme meer bestaat is flauwekul, maar ik moet toch even slikken als ik door dit boek besef dat acceptie nog ver te zoeken is voor iedereen met een kleurtje, ondanks deze multiculturele samenleving. Net als iedereen met een tintje donkerder werd ik vanaf mijn kindertijd steeds weer geconfronteerd met racisme. Ik ben ervan overtuigd dat ik er alleen maar sterker door geworden ben. Maar dat weerhoudt me niet om te hopen, dromen zelfs, dat mijn kind al deze ervaringen niet hoeft te delen.

De ervaringen van Dalilla hebben haar getekend, maar ze is er net als ik ook sterker van geworden. En met die positieve ingesteldheid hoopt ze mee op een maatschappij waar voor iedereen alle mogelijkheden openliggen, ongeacht huidskleur, geloof of afkomst. Het boek is dan ook allesbehalve negatief en een echte pageturner.  Het is eerlijk, confronterend en kritisch, maar gelukkig is er ook plaats voor humor.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *