De Sint komt en gezond verstand verlaat het gebouw

‘Jij bent toch niet tegen Zwarte Piet hé!’

Alle blikken in onze piepklein bedrijfskeukentje richten zich tegelijkertijd op mij. De prettige, vriendschappelijk sfeer sluipt met zijn staart tussen de benen langzaam de keuken uit, vastberaden om pas 7 december terug te keren. Mijn half gegeten broodje smos smaakt niet meer dus kieper ik het in de dichtstbijzijnde vuilbak, terwijl ik de ongeduldige blikken nog altijd in mijn rug voel. Doodse stilte, want mijn witte collega’s weten wat ik ga zeggen maar ze wachten gelukkig toch braaf mijn antwoord af. Dat was 2016.

Dit jaar ga ik tot 7 december de keuken vermijden en mijn lunch eet ik aan mijn bureau. Intussen heb ik terug al de pagina’s van de lokale kranten ontvolgt op facebook. Want net als vorig jaar wil ik dat geklaag over zwarte piet niet horen of zien. Welk geklaag vraag je? Vraag je dat eigenlijk? Want als dat zo is, is dat uiterst beleefd van u.

Als zwarte vrouw wordt er in deze periode niet naar mijn mening gevraagd. Iedereen gaat ervan uit dat ik wel tegen Zwarte piet zal zijn, omdat ik zwart ben. Nou, ze hebben het mis. Ik ben niet tegen die piet. Waar ik wel tegen ben, is de wending die deze discussie elk jaar, keer op keer weer neemt. Het begint ongeveer zo:

‘Ik heb niets tegen negers maar het is weer typisch die afrikanen die daarover zeveren. Staat het je niet aan, vertrek dan’

of iets persoonlijker:

‘Ik heb niets tegen zwarten. Ik ken er een paar goeie gasten en we gaan af en toe wel es iets drinken op café. Maar ze moeten niet denken dat ze aan het plezier van mijn zoon komen. De kinderen laat je met rust of je hebt het met mij aan de stok’.

Grappig – maar niet echt -hoe ik de uiterst kwetsende opmerking al voel komen wanneer iemand begint met: ‘ik heb niets tegen die mensen, maar…’. En het is al in november dat ik deze opmerkingen zie passeren onder mijn online ‘vriendenkring’. Het is alsof iedereen die de petitie tekent voor behoud van zwart piet, ook meteen een 10- beurtenkaart in de postbus heeft ontvangen om kwetsende, weinig respectvolle en/of degraderende opmerkingen te maken over iedereen die hun mening niet deelt.

In 2016 werd dus mijn mening over Zwart Piet gevraagd. En ik beantwoordde die vraag met mijn eigen vraag: ‘Witte vriend, hoe vaak ben jij geconfronteerd met racisme?’

De reden waarom ik die vraag stelde, is omdat ik mij altijd afvraag hoe mensen die haast nooit anders behandeld worden vanwege hun huidskleur kunnen oordelen als iets wel racistisch is of niet. Kunnen ze uit ervaring spreken? Nee, niet echt! Wie kan uit ervaring spreken? Zesjarige ik. Zevenjarige ik. Achtjarige, dertienjarige, achtienjarige én dertigjarige ik kunnen er ook van spreken.

Ik hoor de witte mensen al: ‘Stop met dat gezever. Zwarte piet heeft niets met racisme te maken. Hij is zwart omdat hij door de schoorsteen kruipt om de pakjes te leggen’.

Deze zwarte vrouw heeft daar nog enkele vragen over. Want ik ben niet tegen die piet, maar ik stel wel vragen over zijn uiterlijk. Heeft zwarte piet zijn lippen dan gestoten tegen de rode bakstenen van de schoorsteen? Of gebruikt die dezelfde lipvullers als Kylie Jenner? Wachtte Jani Kazaltzis hem op toen hij uit de schoorsteen kroop om hem dat permanentje en de gouden ronde oorbellen te geven voor Zo man zo vrouw?  Stel dat schone Piet de schoorsteen inkruipt, hoe kruipt hij eruit met die spraakmakende metamorfose die de grootste modebladen nog niet kunnen evenaren?

Ik stel vragen, omdat ik oprecht geïnteresseerd bent. Maar andersom is niemand echt geïnteresseerd naar mijn mening. Die wordt snel geclassifiseerd als ‘gezever’ of ‘flauw gelul’. Meestal volgt de ‘ga dan terug naar je eigen land en laat ons genieten van onze tradities’ opmerking.  Spijtig! En nog spijtiger vind ik dat in deze mooie periode van saamhorigheid, vrede en liefde juist het slechtste in de mens bovenkomt. Het wordt een wij tegen zij discussie. In Nederland hebben ze geprobeerd met het pietenpact een gulden middenweg aan te bieden dat helemaal klopt in het verhaaltje van de schoorsteen: Roetveeg Piet. ‘Nee, nee! We willen een zwarte piet. Hoe zwarter, hoe beter. Het is onze traditie’. En die rest van het jaar ga je niemand ‘hoe zwarter, hoe beter’ horen zeggen.

Ik wil mijn zoontje de Belgische tradities niet ontnemen. Op school hoort hij ook de verhaaltjes over de Sint en de pieten. Hij is drie dus hij stelt nog geen vragen. Alleen wanneer de pakjes er zullen zijn. Maar als er verwacht word dat ik hem een verhaaltje verkoop over hoe roet een witte piet doet veranderen in… nou ja, je snapt het wel. Geef me dan de piet met werkelijke roetvegen en laat die Kylie Jenner lippen maar ook achter.

 

One comment on “De Sint komt en gezond verstand verlaat het gebouw

  • Elsa , Direct link to comment

    Nice geschreven. Ik laat je binnekort een filmpje zien van een oma die mij probeerde over te halen. Zij noemde me zwarte piet en ik zei dat heb ik liever niet. Etc etc…..snapte t maar niet.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *